مصالح ساختمانى جامعهء اسلامى عبارت است از : « افراد صالح و شايسته » . اسلام ، جامعه را حقيقتى منحاز از حقيقت فرد مىشناسد و پاداش و كيفر كارهاى نيك و بد جامعه را مستقيماً به دوش جامعه مىگذارد ، گيرم كه پاداش و كيفر ، به سراغ نيكوكار و يا گناه‌كار نيايد . . . . آيات قرآن و روايات اسلامى گاهى از فراوانى نعمت‌ها و بركات الهى كه نصيب يك جامعهء نيكوكار شده سخن مىگويد ، و گاهى از نزول بلاها و عقاب‌هاى شديد الهى كه بر يك جامعهء فاسد و منحط و بدكار فرود آمده است ، صحبت مىكند ؛ با آن‌كه احياناً آن رحمت و اين نقمت پس از گذشت يك قرن و يا بيشتر و يا كمتر ، دامن آن ملت را گرفته و بسيار شده كه به جاى افرادى كه مباشر كار نيك و يا گناهى بوده‌اند ، افراد ديگرى كه مباشرت نداشته‌اند ، ولى داراى همان روحيه و ملكات و اخلاق بوده‌اند ، به پاداش و كيفر رسيده‌اند . از فتنه‌اى كه تنها به كسانى كه ظلم كرده‌اند ، نمىرسد بپرهيزيد . « 1 » مرحوم فيض در تفسير صافى مىنويسد : « مانند سستى در امر به معروف و نهى از منكر ، تفرقه و ظهور بدعت‌ها . . . » . هم‌چنين قرآن در اوايل سورهء بنىاسرائيل در مورد فراز و نشيب و عزت و ذلت بنىاسرائيل چنين مىگويد : ما ، در كتاب [ آسمانى ] به فرزندگان بنىاسرائيل خبر داديم كه قطعاً دو مرتبه در زمين فساد خواهيد كرد و به سركشى بسيار بزرگى بر خواهيد خاست ، ولى هنگامى كه موقع كيفرِ فسادِ اول آمد ، ما بندگان صاحب قدرت و با كفايتى را براى شما مبعوث كرديم كه در شهرها به قتل و غارت و اسارت پرداختند و اين وعده‌اى تحقق يافتنى است ، سپس دولت را به شما برگردانيديم و با مال و اولاد شما را كمك كرده و

--> ( 1 ) . « وَ اتَّقُوا فِتْنَةً لا تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَاصَّةً » انفال ، آيه 25